Isı payı ve sayaç okuma

Merkezi ısıtmalı ya da ortak su sayaçlı sitelerde fatura tek gelir, daireler arasında bölünmesi gerekir. Hanematik’in isteğe bağlı “Sayaç okuma ve ortak fatura” modülü okumayı toplar, faturayı yönetmeliğe uygun oranlarla kuruşu kuruşuna paylaştırır ve tek tıkla dairelere borçlandırır. Okumayı ölçüm firmanız yapıyorsa raporunu yüklemeniz yeterli.

Kısaca: modül ne yapar?

Merkezi sistemde doğalgaz ya da ısı faturası binaya tek kalem gelir. Daire dairesine ne kadar düşeceği; pay ölçerlerin, kalorimetrelerin ya da su sayaçlarının okunmasına ve bir paylaştırma kuralına bağlıdır. Bu iş çoğu sitede ayda bir Excel’de, elle yapılır ve kuruş farkları, yanlış okunan bir sayaç ya da taşınan bir kiracı yüzünden tartışmaya döner.

Hanematik bu süreci tek akışta toplar: sayaçları dairelere tanımlarsınız, okuma dönemini açarsınız, okumalar elle, Excel’le ya da sakinin fotoğrafıyla gelir. Fatura tutarını girdiğinizde önizleme çıkar; onayladığınızda her dairenin borcu kendiliğinden yazılır ve sakin kendi satırını dökümünde görür.

• Sayaç türleri: sıcak su, soğuk su, ısı (pay ölçer ya da kalorimetre), elektrik, doğalgaz.
• Okuma: toplu giriş çizelgesi, Excel/CSV içe aktarma, sakinin fotoğrafla bildirimi ve yönetici onayı.
• Kontrol: geçmişe göre sapan okumada uyarı, okunamayan sayaçta tahmini okuma.
• Paylaşım: ısı payı (ortak + tüketim), tüketime göre, eşit, m² ya da arsa payı.
• Ortak alan su farkı: ana sayaç ile daire sayaçları arasındaki fark ayrıca paylaştırılır, fark fırlarsa “kaçak olabilir” uyarısı gelir.
• Borçlandırma: önizleme, onay, tek tıkla tahakkuk; hata olursa ters kayıtla geri alma.

• Ölçüm firması raporunu yükleyin
• Ortak alan su farkı ve kaçak uyarısı
• Sakin sayacını fotoğrafla bildirir
• Ücretsiz ısı payı hesaplayıcı

Kimler için, kimler için değil?

Bu modül size göre, eğer:

• Binanızda merkezi ısıtma ya da bölgesel ısıtma var ve dairelerde pay ölçer veya kalorimetre takılı.
• Sıcak ya da soğuk su binaya tek abonelikle geliyor, dairelerde ara sayaç var.
• Pay ölçerleri lisanslı bir ölçüm firması okuyor ve her dönem size Excel ya da CSV rapor gönderiyor.
• Bahçe, havuz ya da ortak alan suyu ana sayaçtan geçiyor ve farkın nereye gittiğini görmek istiyorsunuz.
• Faturayı her ay elle bölüp tek tek borç yazmaktan yoruldunuz.

İhtiyacınız yok, eğer:

• Her dairenin kendi kombisi ve kendi doğalgaz aboneliği var.
• Su ve elektrik faturası doğrudan dairenin adına geliyor.
• Binada ortak tüketim yalnız merdiven ışığı gibi küçük kalemlerden ibaret; bunlar aidat ya da gider olarak zaten paylaşılıyor.

Faturanız doğrudan dairenize geliyorsa (kombi, bireysel abonelik) bu modüle ihtiyacınız yok. Modül site bazında açılır; açmazsanız kapalı kalır, menünüzü kalabalıklaştırmaz.

Adım adım: sayaçtan borçlandırmaya

Akış her dönem aynıdır. İlk dönemde sayaçları tanımlamak birkaç dakika sürer; sonraki dönemlerde yalnız okuma ve onay kalır.

1. Modülü açın, sayaçları tanımlayınSite ayarlarından “Sayaç okuma ve ortak fatura” modülünü açarsınız. Her daireye sayacını eklersiniz: tür (ısı, sıcak su, soğuk su, elektrik, doğalgaz), seri numarası ve ilk endeks. Sayaç değişirse eskisi son endeksiyle kapatılır, yenisi ilk endeksiyle eklenir; tüketim iki sayacın toplamından hesaplanır.
2. Okuma dönemini açınDönemin adını (ör. “Ocak 2027 ısınma”), tarih aralığını ve sayaç türünü seçersiniz. Dönem açılınca sakinlere “sayacınızı bildirebilirsiniz” bildirimi gider. Sapma eşiği varsayılan olarak geçmiş ortalamanın 2 katıdır; dönem açarken değiştirebilirsiniz.
3. Okumaları toplayınÜç yol birlikte kullanılabilir: toplu giriş çizelgesinde her dairenin önceki endeksi yanında görünür, yenisini yazarsınız; kendi Excel/CSV okuma dosyanızı yüklersiniz; sakin sayacının fotoğrafını çekip endeksi bildirir. Pay ölçerleri bir ölçüm firması okuyorsa onun raporu doğrudan paylaşıma aktarılır (aşağıda Senaryo 1).
4. Sakin bildirimlerini onaylayınSakinden gelen okumalar fotoğrafıyla birlikte “onay bekliyor” listesine düşer. Fotoğrafla endeksi karşılaştırıp onaylar ya da gerekçe yazıp reddedersiniz; sakin sonucu bildirimle öğrenir.
5. Sapmaları ve eksikleri kontrol edinÖnceki dönemlerin ortalamasından çok yüksek ya da çok düşük okumalar işaretlenir ve size bildirilir. Okunamayan sayaç için tahmini okuma girilir: önce dairenin kendi geçmiş ortalaması; geçmişi yoksa aynı bloktaki aynı türden okunmuş dairelerin m² başı tüketimi × dairenin m²’si; o da yoksa site geneli. Satırda “Tahmini” etiketi ve kullanılan yöntem görünür.
6. Dönemi kapatınKapanan dönemin okumaları değişmez. Tüketime dayalı paylaşım yalnız kapalı dönemden yapılır; böylece borçlandırılan rakamın altı sonradan oynamaz.
7. Faturayı girin, yöntemi seçin, önizleyinFatura tutarını, tarihini ve paylaşım yöntemini seçersiniz. Isı payında ısıtma tipini (merkezi ya da bölgesel) seçmeniz yeterli; oran yönetmelikten gelir. Önizlemede her dairenin ortak payı, tüketim payı ve toplamı görünür; satırların toplamı faturaya kuruşu kuruşuna eşittir.
8. Onaylayın: borçlar yazılsınTek tıkla her dairenin borcu “Isınma”, “Su”, “Elektrik” ya da “Doğalgaz” kategorisiyle tahakkuk eder ve sakine bildirim gider. Dönem içinde kiracı girişi ya da çıkışı olduysa dairenin payı gün sayısına göre bölünür ve her dilim ayrı borç olarak yazılır.
9. Gerekirse geri alınYanlış fatura tutarı ya da hatalı bir okuma fark ederseniz paylaşımı geri alırsınız: tüm borçlar ters kayıtla kapatılır, iz silinmez. Düzeltip yeni paylaşım yaparsınız.

Isı payı nasıl hesaplanır? 100.000 TL’lik örnek

Merkezi ısıtmada yönetmeliğin varsayılan kuralı: faturanın %30’u ortak gider sayılır ve dairelere kullanım alanına (m²) göre, kalan %70’i pay ölçerlerle ölçülen tüketime göre dağıtılır. Ortak kısım; merdiven, kazan dairesi, boru kayıpları ve her dairenin “komşudan gelen ısı” payı gibi kimsenin tek başına ölçemediği giderleri karşılar.

Örnek: 6 daireli bir binaya 100.000 TL doğalgaz faturası geldi. Toplam alan 650 m², pay ölçerlerin toplamı 6.000 birim. Ortak kısım 30.000 TL (m² başına yaklaşık 46,15 TL), tüketim kısmı 70.000 TL (birim başına yaklaşık 11,67 TL).

A-2 ile A-4 aynı büyüklükte olduğu için aynı ortak payı öder; farkı tüketimleri belirler. Az kullanılan A-3 de ortak payını öder: boş ya da az ısıtılan daire, komşularından ve boru hattından ısı almaya devam eder.

Kuruş farkı nasıl kapanır? Her pay önce kuruşa aşağı yuvarlanır, artan birkaç kuruş küsuratı en büyük olan dairelere birer kuruş olarak verilir (en büyük kalan yöntemi). Böylece satırların toplamı faturaya tam eşit olur, kimse yuvarlama yüzünden fazladan ödemez.

Bölgesel ısıtmada ortak oran %20’dir. Aynı örnekte ortak kısım 20.000 TL, tüketim kısmı 80.000 TL olur ve A-4’ün payı 25.425,64 TL’ye çıkarken A-3’ün payı 8.235,90 TL’ye iner: ölçülen tüketimin ağırlığı artar.

Senaryo 1: Ölçüm firmasının raporunu yükleyin

Pay ölçerleri çoğu binada lisanslı bir ölçüm firması okur ve dönem sonunda Excel, CSV ya da metin (TXT) rapor gönderir. Okumayı firmanız yapar, borçlandırma ve tahsilat Hanematik’te. Firmanızı değiştirmeniz gerekmez. Raporu siz yüklersiniz; firmayla doğrudan bir bağlantı kurulmaz.

Firmadan gelen rapor böyle görünebilir

Sütunları bir kez eşleştirin

İlk yüklemede hangi sütunun daire kodu, blok, tutar ve/veya tüketim olduğunu seçersiniz. Eşleştirme siteye özel, adlandırılmış bir profil olarak kaydedilir (ör. firmanın adıyla). Sonraki raporda başlıklar aynıysa, sütunların sırası değişmiş olsa bile eşleştirme kendiliğinden önerilir.

Daireler kendiliğinden eşleşir

Rapordaki “A-1”, “A/1”, “A1”, “A Blok 1”, “Blok A Daire 1”, “A Blok D.2”, “No:01” gibi yazımlar sitenizdeki blok ve daire numaralarıyla eşleştirilir; tek bloklu sitede yalnız numara yeterlidir. “TOPLAM” satırları kendiliğinden atlanır.

Eşleşmeyen (örnekte “Dükkan 1”), birden çok daireye uyabilen ya da aynı daireye ikinci kez gelen satır hata olarak listelenir. Bu satıra elle daire atar ya da satırı yok sayarsınız.

İki mod: tutar ya da birim

• Tutar modu: firmanın hesapladığı tutar aynen kullanılır. Fatura toplamını da girerseniz rapor toplamıyla arasındaki fark 1 TL’yi aşınca uyarı çıkar ve devam etmek için onayınız istenir.
• Birim modu: rapordaki tüketim birimleri kullanılır, fatura toplamını siz girersiniz ve fatura ısı payı kuralıyla (ör. %30 m², %70 tüketim) bölünür.
• Raporda olmayan daireler paylaşıma girmez; hangileri olduğu uyarıda listelenir.

Sonrası her paylaşımla aynı

• Rapordan paylaşım taslağı oluşur: önizleme, borçlandırma ve gerekirse geri alma.
• Yüklenen dosya paylaşımla birlikte saklanır ve yalnız yöneticiler indirebilir. Sakin yalnız kendi dairesinin satırını görür.

Senaryo 2: Ana sayaç ve ortak alan su farkı

Su binaya ana sayaçtan girer, dairelere ara sayaçlardan dağılır. Ana sayaç ile daire sayaçlarının toplamı arasındaki fark; bahçe sulaması, havuz, ortak alan temizliği, sayaç hassasiyeti ve varsa kaçaktır. Su kaçağını faturadan önce yakalayın.

Ana sayaç tüm siteyi ya da tek bir bloğu kapsayabilir; fark, kapsamdaki aynı türden daire sayaçlarıyla hesaplanır. Her dönem için durum açıkça görünür: tüm okumalar tam, kısmi (bazı daire okumaları eksik; fark okunanlarla hesaplanır) ya da ana sayaç okunmamış.

Örnek: Ana sayaç bu dönem 1.000 m³ gösteriyor, 6 dairenin sayaçlarının toplamı 820 m³. Fark 180 m³, yani tüketimin %18’i. Son dönemlerde bu fark ortalama %8 idi. Tüm okumalar tamken fark, son dönemlerin ortalamasının belirgin üstüne çıkarsa Hanematik “kaçak olabilir” uyarısı verir; bu örnek o durumdur. Bahçe sulama dönemi değilse tesisatçıyı fatura gelmeden çağırabilirsiniz.

• Uyarı her dönem için yönetime bir kez bildirilir.
• Fark eksiye düşerse (daire sayaçları toplamı ana sayacı geçerse) bu bir sayaç ya da okuma hatası işaretidir ve her durumda uyarılır.
• Okumalar eksikken kaçak uyarısı verilmez; eksik okuma yüzünden yanlış alarm çıkmaz.

Fark dairelere nasıl paylaşılır?

Fatura 60.000 TL olsun (m³ başına 60 TL). Bu iki ayrı paylaşımla yapılır ve sakin iki ayrı borç satırı görür: daire sayaçlarının tüketimi (820 m³ × 60 TL = 49.200 TL) tüketime göre, ortak alan farkı ise ayrı bir paylaşımla. Farkın tutarı ya faturadan bilinen bir tutar olarak girilir ya da fark × birim fiyat olarak hesaplanır (180 m³ × 60 TL = 10.800 TL). Dağıtım eşit, m²’ye ya da tüketim oranına göre yapılır; aşağıda eşit paylaşım görülüyor:

Aynı fark m²’ye göre paylaşılsaydı A-1’e 1.661,54 TL, tüketim oranında paylaşılsaydı 1.975,61 TL düşerdi. Hangi ölçütün kullanılacağına yönetim karar verir; çok tüketen dairenin farkın da çoğunu ödemesi isteniyorsa tüketim oranı, ortak alan herkese eşit hizmet veriyorsa eşit paylaşım seçilir.

Aynı fark aynı dönem için iki kez borçlandırılamaz. Sakin dökümünde kendi tüketimi ve ortak alan farkı payı ayrı satırlar olarak görünür; kimse farkın kendi faturasına gizlice eklendiğini düşünmez.

Senaryo 3: Sakin sayacını fotoğrafla bildirir

Okumayı kapı kapı dolaşarak toplamak yerine sakin kendisi bildirir. Dönem açıldığında sakine bildirim gider; sakin uygulamadan ya da tarayıcıdan sayacını seçer, endeksi yazar ve fotoğrafını ekler.

1. Sakin bildirirEndeksi ve sayacın fotoğrafını gönderir. Önceki endeksten küçük bir rakam kabul edilmez.
2. Yönetici onaylarFotoğraf ile rakamı yan yana görür; onaylar ya da “fotoğraf okunmuyor” gibi bir gerekçeyle reddeder.
3. Sakin sonucu görürOnay ya da ret bildirimi gider. Reddedilen bildirim düzeltilip yeniden gönderilebilir.

Bildirmeyen daireler çizelgede boş görünür; onları elle girer ya da dönem sonunda tahmini okumayla tamamlarsınız.

Paylaşım yöntemleri: hangisi ne zaman?

Tüketime göre paylaşımda bir dönemin tüm okumaları sıfırsa (ör. yaz aylarında ısınma) fatura m²’ye göre paylaştırılır; araçta da aynı kural uygulanır.

Yönetmelik ne diyor?

Merkezi ve bölgesel ısıtmalı binalarda ısınma giderinin nasıl paylaştırılacağı, 14 Nisan 2008 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik”te düzenlenmiştir.

Madde 8, sade dille

• Ortak kısım; ortak alanların ısınmasını, sistem kayıplarını, asgari ısınmayı ve işletme giderlerini karşılar ve dairelerin kullanım alanına göre bölünür.
• Kalan kısım, pay ölçer ya da ısı sayacıyla ölçülen tüketime göre bölünür.
• Sıhhi sıcak su gideri ölçülen sıcak su tüketimine göre paylaştırılır.

Madde 11, sade dille

• Okunamayan ya da arızalı cihaz: dairenin payı önceki dönemlerdeki tüketimine ya da o dönemde benzer dairelerin tüketimine göre belirlenir. Hanematik önce dairenin geçmiş ortalamasını, geçmiş yoksa aynı bloktaki benzer dairelerin m² başı tüketimini, o da yoksa site genelini kullanır; hangi yöntemin kullanıldığı okumada görünür.
• Dönem içinde kullanıcı değişirse gider kullanım gün sayısına göre bölünür. Hanematik’te kiracı girişi ya da çıkışı olan dairede pay gün esasına göre ayrı borçlara bölünür.

Hanematik’te ısıtma tipini seçersiniz; oran buna göre gelir (merkezi %30, bölgesel %20) ve ortak kısım m²’ye göre bölünür. Yönetmelik m.8 sabit oran öngörür (merkezi %30, bölgesel %20). Farklı oran (%20–50 arası) ya da arsa payı ölçütü yalnız özel durumlar içindir; seçilirse gerekçe zorunludur, kayıtta saklanır ve sakinler dahil herkese “yönetmelikten sapma” notu gösterilir. Hukuki görüş almanızı öneririz.

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Yönetmeliğin güncel metnini, yönetim planınızı ve kurul kararlarınızı kontrol edin; tereddütte bir hukukçuya danışın.

Sakin ne görür?

• Borç dökümünde “Isınma · Ocak 2027” gibi ayrı bir satır; tutarın altında kendi ortak payı ve tüketim payı.
• Kendi sayacının önceki ve yeni endeksi, tüketimi ve okumanın kaynağı (elle, dosyadan, kendi bildirimi ya da tahmini).
• Ortak alan farkı varsa farkın toplamı, kendi payı ve paylaştırma ölçütü.
• Farklı bir oran seçildiyse “yönetmelikten sapma” notu ve gerekçesi.
• Okuma dönemi açıldığında, bildirimi onaylandığında ya da reddedildiğinde ve borç yazıldığında bildirim.
• Yalnız kendi dairesinin satırı; diğer dairelerin tüketimi ve tutarı gösterilmez.
• Dönem içinde kiracı değiştiyse kiracı yalnız oturduğu günlerin payını görür; ayrılan kiracının günleri ve boş günler malike yazılır, eski kiracının borcu yeni kiracıya görünmez.

Güven ve şeffaflık

• Kuruşu kuruşuna: dairelere yazılan borçların toplamı faturaya tam eşittir; yuvarlama farkı kimsenin cebinden çıkmaz.
• Önizleme, onay, borçlandırma: hiçbir borç önizlemeyi görmeden yazılmaz.
• Geri alma silme değildir: geri alınan paylaşımın borçları ters kayıtla kapatılır, ilk kayıt ve geri alma birlikte görünür.
• Kapalı dönem değişmez: borçlandırılan okumalar sonradan sessizce düzeltilemez.
• Kaynak saklanır: firma raporu paylaşımla birlikte saklanır ve yalnız yöneticiler indirebilir; sakin fotoğrafı ve okumayı kimin girdiği kayıtta kalır.
• Yönetmelikten sapma gizlenmez: farklı oranın gerekçesi kayıtta durur, sakinler dahil herkes uyum notunu görür.
• İşlem geçmişi: kimin, neyi, ne zaman yaptığı denetim kaydına yazılır; denetçi rolü salt okunur inceler.

• Güvenlik ve KVKK
• Modülün tüm özellikleri

Nasıl başlarsınız?

Demo görüşmesinde sitenizin ısıtma tipine ve sayaç düzenine bakar, son dönemin faturası ve firma raporuyla örnek bir paylaşımı birlikte yaparız. Modül site bazında açılır; ihtiyacınız yoksa kapalı kalır. Önce rakamları görmek isterseniz ücretsiz hesaplayıcıyı kullanın.

Sık sorulanlar